Trừ qua 10 là gì?
Ở lớp 2, khi làm phép trừ như 13 − 5, số đơn vị (3) không đủ để trừ đi 5. Đây gọi là trừ qua 10 hay trừ có nhớ trong phạm vi 20. Cách hay nhất là tách số trừ thành hai phần: một phần vừa đủ đưa số bị trừ về tròn chục 10, rồi trừ tiếp phần còn lại.
Cách làm từng bước
- Nhìn số bị trừ (ví dụ 13) — nó hơn 10 mấy đơn vị? (13 hơn 10 là 3 đơn vị).
- Tách số trừ 5 thành 3 và 2 (5 = 3 + 2).
- Trừ phần thứ nhất để về đúng 10: 13 − 3 = 10.
- Trừ tiếp phần còn lại: 10 − 2 = 8. Vậy 13 − 5 = 8.
Vì sao cách này dễ?
Số 10 là mốc quen thuộc: khung mười ô đầy đúng 10 hạt. Khi đưa về 10 rồi trừ tiếp, em chỉ cần lấy đi vài hạt trong một khung — không phải nhẩm khó. Cách này giúp em trừ nhanh và ít nhầm hơn nhiều so với đếm lùi từng số một.
Câu hỏi thường gặp
Có luôn tách như vậy được không? Có. Với mọi phép trừ qua 10 như 12 − 4, 15 − 8, 14 − 6… em đều tách số trừ để về 10 trước.
Cha mẹ giúp con thế nào? Hãy hỏi con: “Từ số này xuống 10 cần bớt mấy?”. Đó chính là phần tách thứ nhất; phần còn lại trừ tiếp từ 10.