Nhân số thập phân là gì?
Nhân số thập phân dễ hơn ta tưởng: đầu tiên bỏ dấu phẩy đi và nhân như hai số tự nhiên bình thường. Việc duy nhất còn lại là đặt dấu phẩy vào đúng chỗ trong tích. Trò chơi phía trên tập trung vào bước quan trọng đó.
Quy tắc đặt dấu phẩy
Quy tắc gọn trong một câu: đếm tổng số chữ số ở phần thập phân của cả hai thừa số, rồi tách đúng bấy nhiêu chữ số từ phải sang ở tích. Nếu thừa số thứ nhất có 1 chữ số sau dấu phẩy và thừa số thứ hai có 2 chữ số, thì tích có 1 + 2 = 3 chữ số ở phần thập phân.
Vì sao quy tắc này đúng?
Hãy đổi mỗi số thập phân thành phân số. Ví dụ 1,2 × 3,45 = 12/10 × 345/100 = (12 × 345) / 1000. Mẫu số 1000 có đúng 3 chữ số 0 — bằng tổng số chữ số sau dấu phẩy. Chia cho 1000 chính là lùi dấu phẩy 3 chữ số. Vì thế ta chỉ cần nhân hai số nguyên rồi tách 3 chữ số từ phải.
Ví dụ
1,2 × 3,45. Bỏ dấu phẩy: 12 × 345 = 4140. Tổng chữ số sau dấu phẩy là 1 + 2 = 3, nên tách 3 chữ số từ phải: 4,140 = 4,14. Kiểm tra nhanh bằng ước lượng: 1 × 3 = 3, kết quả quanh 4 là hợp lí.