Tìm thành phần chưa biết là gì?
Trong một phép tính như x + 5 = 12, chữ x là thành phần chưa biết. “Tìm x” nghĩa là tìm con số thay vào chỗ x để phép tính đúng, tức là hai vế bằng nhau. Trò chơi phía trên dùng chiếc cân bập bênh: chỉ khi hai bên nặng bằng nhau thì cân mới thăng bằng — đó cũng là lúc bạn tìm đúng x.
Chơi thế nào?
- Đọc phép tính hiện trên chiếc cân, ví dụ x + 5 = 12.
- Bấm ➖ / ➕ hoặc kéo thanh để đổi giá trị x.
- Quan sát chiếc cân: bên nào nặng hơn sẽ chúc xuống. Chỉnh cho tới khi cân thăng bằng.
- Bấm “Kiểm tra cân bằng”. Đúng thì được ⭐. Bấm “Câu khác” để chơi tiếp.
Vì sao giữ cân bằng lại tìm được x?
Chiếc cân là hình ảnh của dấu “=”. Hai vế của phép tính đặt lên hai đĩa cân. Nếu vế trái nặng hơn, cân lệch trái; nếu nhẹ hơn, cân lệch phải. Chỉ khi hai vế bằng nhau đúng số, cân mới nằm ngang:
Vế trái = Vế phải ⇔ Cân thăng bằng
Với x + 5 = 12: nếu x = 6 thì vế trái là 11, nhẹ hơn 12, cân lệch. Tăng x lên 7 thì vế trái thành 12, bằng vế phải, cân thăng bằng — vậy x = 7.
Câu hỏi thường gặp
Có mẹo nào tìm x nhanh không? Có. Với phép cộng x + b = c thì x = c − b; với phép trừ x − b = c thì x = c + b; với phép nhân x × b = c thì x = c ÷ b; với phép chia x ÷ b = c thì x = c × b.
x có thể là số 0 không? Có thể, nếu phép tính đòi hỏi như vậy, ví dụ x + 8 = 8 thì x = 0.
Ứng dụng thực tế
Tìm số chưa biết là bước đầu của đại số, dùng ở khắp nơi:
- 🧮 Tìm số tiền còn thiếu khi đã biết tổng và một phần.
- 📦 Biết tổng số đồ và số mỗi hộp, tìm số hộp.
- ⏱️ Biết quãng đường và vận tốc, tìm thời gian.
- 🔢 Nền tảng để học phương trình ở các lớp trên.