Biểu đồ đoạn thẳng là gì?
Biểu đồ đoạn thẳng biểu diễn sự thay đổi của một đại lượng theo thời gian bằng cách nối các điểm dữ liệu bằng các đoạn thẳng. Trục ngang thường là thời gian (tháng, năm, ngày), trục dọc là giá trị đo được. Đây là một loại biểu đồ quan trọng trong phần thống kê Toán lớp 7.
Đọc biểu đồ theo ba bước
- Xác định trục: trục ngang là mốc thời gian, trục dọc là giá trị.
- Đọc từng điểm: dóng từ mốc thời gian lên chấm rồi sang trục dọc để lấy giá trị.
- Nhìn xu hướng: đoạn đi lên là tăng, đi xuống là giảm, nằm ngang là không đổi.
Vì sao đường gấp khúc thể hiện xu hướng?
Mỗi đoạn thẳng nối hai mốc thời gian liền nhau cho biết giá trị đã tăng hay giảm bao nhiêu trong khoảng đó. Độ dốc của đoạn thẳng chính là tốc độ thay đổi:
Độ dốc = (giá trị sau − giá trị trước) / (thời gian sau − thời gian trước)
Đoạn dốc lên nhiều nghĩa là dữ liệu tăng nhanh, dốc xuống nhiều nghĩa là giảm nhanh. Nhờ nối các đoạn liên tiếp, ta thấy được cả bức tranh biến động của dữ liệu chỉ trong một hình.
Câu hỏi thường gặp
Khác gì với biểu đồ cột? Biểu đồ cột so sánh các giá trị rời rạc, còn biểu đồ đoạn thẳng nhấn mạnh sự thay đổi liên tục theo thời gian và xu hướng.
Khi nào nên dùng biểu đồ đoạn thẳng? Khi dữ liệu là một dãy giá trị theo thời gian và ta muốn thấy nó tăng, giảm hay dao động ra sao.
Ứng dụng thực tế
Biểu đồ đoạn thẳng xuất hiện ở khắp nơi:
- 🌡️ Theo dõi nhiệt độ trong tuần, trong năm.
- 📈 Giá cổ phiếu, tỉ giá thay đổi theo ngày.
- 📊 Số học sinh, dân số, doanh thu qua từng năm.
- 💓 Nhịp tim, lượng mưa, mực nước sông theo thời gian.