Chia cho số thập phân thế nào?
Chia cho một số tự nhiên thì dễ, nhưng chia cho một số thập phân (như 0,25 hay 1,2) thì hơi khó hình dung. Mẹo là biến số chia thành số tự nhiên bằng cách dịch dấu phẩy sang phải, đồng thời dịch dấu phẩy của số bị chia đúng bấy nhiêu chữ số. Sau đó chia bình thường. Trò chơi phía trên cho con luyện bước dịch dấu phẩy này.
Các bước
Ba bước gọn gàng:
1. Đếm số chữ số ở phần thập phân của số chia.
2. Dịch dấu phẩy của cả số bị chia và số chia sang phải bấy nhiêu chữ số (thêm 0 nếu thiếu).
3. Bây giờ số chia là số tự nhiên — thực hiện phép chia như bình thường.
Vì sao thương không đổi?
Vì phép chia a : b chính là phân số a/b. Nếu nhân cả tử và mẫu với cùng một số thì phân số không đổi giá trị. Dịch dấu phẩy sang phải một chữ số là nhân với 10; làm ở cả hai số nghĩa là nhân cả tử và mẫu với 10, nên thương giữ nguyên. Đó là lí do bắt buộc phải dịch cùng lúc ở cả hai số.
Ví dụ
7,5 : 0,25. Số chia 0,25 có 2 chữ số thập phân, nên dịch 2 chữ số ở cả hai số: 750 : 25 = 30. Kết quả 7,5 : 0,25 = 30, đúng như phép chia đã biến đổi.