Phép đối xứng tâm là gì?
Phép đối xứng tâm là phép quay nửa vòng (180°) quanh một điểm cố định gọi là tâm đối xứng. Ảnh của mỗi điểm nằm ở phía đối diện qua tâm, sao cho tâm là trung điểm của đoạn thẳng nối điểm với ảnh của nó. Một hình có tâm đối xứng nếu sau khi quay 180° quanh tâm, nó trùng khít với chính nó.
Cách kiểm tra một hình có tâm đối xứng
- Đánh dấu điểm tâm (thường là điểm chính giữa hình).
- Tưởng tượng quay cả hình đúng nửa vòng 180° quanh điểm đó.
- So sánh hình sau khi quay với hình ban đầu.
- Nếu trùng khít — hình có tâm đối xứng; nếu lệch — thì không.
Đối xứng tâm khác đối xứng trục thế nào?
Đối xứng trục là phép "gấp gương" qua một đường thẳng: hai nửa lật vào nhau. Đối xứng tâm là phép "quay nửa vòng" quanh một điểm: hình xoay 180° rồi so với chính nó. Có hình chỉ có trục, có hình chỉ có tâm, và có hình có cả hai.
Ví dụ: hình bình hành (không phải hình chữ nhật) có tâm đối xứng nhưng không có trục đối xứng. Ngược lại, chữ cái A có trục đối xứng nhưng không có tâm đối xứng.
Câu hỏi thường gặp
Tâm đối xứng nằm ở đâu? Với các hình quen thuộc, tâm đối xứng thường là giao điểm hai đường chéo hoặc tâm hình — điểm chính giữa của hình.
Chữ số nào có tâm đối xứng? Chữ số 0, 8 và chữ cái S, N, Z, H, I, O, X có tâm đối xứng — quay 180° vẫn đọc được y như cũ.
Ứng dụng thực tế
Đối xứng tâm hiện diện trong nhiều thiết kế và tự nhiên:
- 🃏 Lá bài tây in đối xứng tâm để nhìn được ở cả hai chiều.
- 🌀 Cánh quạt, bông tuyết, hoa văn xoay quanh một tâm.
- ♻️ Nhiều biểu tượng, logo dùng đối xứng tâm cho cảm giác cân bằng.
- 🔢 Số 69, 88, 96 quay 180° vẫn cho số đọc được.