Quy tắc trừ số nguyên
Muốn trừ hai số nguyên, ta giữ nguyên số bị trừ rồi cộng với số đối của số trừ: a − b = a + (−b). Nhờ vậy, mọi phép trừ đều biến thành phép cộng đã biết. Trò chơi phía trên cho bạn thấy điều này bằng cách bước trên trục số.
Cách chơi từng bước
- Đọc phép trừ hiện ra, ví dụ 3 − 7.
- Bấm “Đổi thành cộng số đối”: phép tính thành 3 + (−7).
- Bắt đầu từ số bị trừ trên trục, cộng số âm nghĩa là bước sang trái.
- Kéo chú ếch tới ô kết quả đúng (ở đây là −4) để ghi điểm.
Vì sao đúng?
Số đối của b là số −b, thoả mãn b + (−b) = 0. Trên trục số, cộng số dương là bước sang phải, cộng số âm là bước sang trái. Do đó a − b luôn cho cùng vị trí với a + (−b):
a − b = a + (−b)
Trường hợp đặc biệt hay nhầm: trừ một số âm. Vì −(−5) = 5 nên 2 − (−5) = 2 + 5 = 7. Trừ đi số âm làm kết quả lớn hơn.
Câu hỏi thường gặp
3 − 7 bằng bao nhiêu? 3 − 7 = 3 + (−7) = −4. Bắt đầu từ 3, bước 7 ô sang trái, dừng ở −4.
2 − (−5) bằng bao nhiêu? 2 − (−5) = 2 + 5 = 7. Trừ đi số âm chính là cộng số dương.
Ứng dụng thực tế
Phép trừ số nguyên xuất hiện ở nhiều nơi:
- 🌡️ Tính chênh lệch nhiệt độ: từ 5°C xuống −3°C là 5 − (−3) = 8 độ.
- 💰 Tính số dư tài khoản khi rút nhiều hơn số tiền có.
- ⛰️ Chênh lệch độ cao giữa đỉnh núi và đáy biển (dưới mực nước 0).
- 📉 Đọc mức tăng giảm điểm số, tầng hầm, năm trước Công nguyên.