Quãng đường, vận tốc và thời gian
Vận tốc cho biết mỗi giờ (hoặc mỗi giây) đi được bao xa. Khi biết vận tốc và thời gian chuyển động, ta tính được quãng đường bằng công thức s = v × t. Trò chơi phía trên cho học sinh lớp 5 chỉnh vận tốc, thời gian rồi tận mắt thấy xe đi đúng quãng đường bằng tích của hai số đó.
Cách chơi
- Kéo thanh vận tốc để chọn xe chạy nhanh hay chậm.
- Kéo thanh thời gian để chọn xe chạy trong bao lâu.
- Bấm ▶ Cho xe chạy và xem quãng đường xe đi được.
- So sánh với kết quả v × t hiện trên bảng — chúng luôn bằng nhau.
Vì sao s = v × t?
Vận tốc 40 km/giờ nghĩa là mỗi giờ xe đi được 40 km. Nếu xe chạy trong 3 giờ, thì đi được 40 km cộng thêm 40 km rồi lại 40 km nữa — tức là 40 × 3 = 120 km. Cộng lặp lại nhiều lần chính là phép nhân, nên quãng đường bằng vận tốc nhân thời gian.
Câu hỏi thường gặp
Muốn tìm vận tốc thì làm sao? Từ s = v × t suy ra v = s : t. Lấy quãng đường chia cho thời gian.
Muốn tìm thời gian thì làm sao? Từ s = v × t suy ra t = s : v. Lấy quãng đường chia cho vận tốc.
Ứng dụng thực tế
Công thức s = v × t được dùng ở khắp nơi:
- 🚌 Ước lượng bao lâu thì xe buýt tới nơi khi biết vận tốc và quãng đường.
- ✈️ Tính quãng đường máy bay bay trong một số giờ nhất định.
- 🚴 Tính vận tốc đạp xe khi biết quãng đường và thời gian.
- 🏃 Lập kế hoạch một chuyến đi bộ đường dài theo thời gian dự tính.