Biểu đồ quạt tròn là gì?
Biểu đồ quạt tròn (biểu đồ hình quạt) dùng một hình tròn chia thành các hình quạt để biểu diễn tỉ lệ phần trăm của các thành phần trong một tổng thể. Diện tích và góc của mỗi hình quạt tỉ lệ với phần trăm mà nó đại diện. Đây là loại biểu đồ quan trọng trong phần thống kê Toán lớp 7.
Vẽ biểu đồ theo ba bước
- Tính phần trăm mỗi thành phần so với tổng, sao cho tổng bằng 100%.
- Đổi ra góc: nhân mỗi phần trăm với 3,6 để ra số đo góc ở tâm.
- Chia hình tròn thành các hình quạt theo các góc vừa tính bằng thước đo độ.
Vì sao 1% ứng với 3,6°?
Cả hình tròn có góc ở tâm là 360° và ứng với 100% dữ liệu. Vì góc tỉ lệ thuận với phần trăm nên:
1% ứng với 360° ÷ 100 = 3,6° ⟹ p% ứng với p × 3,6°
Ví dụ 25% có góc 25 × 3,6 = 90° (một phần tư hình tròn), 50% có góc 180° (nửa hình tròn). Trò chơi phía trên cho bạn thấy góc quạt thay đổi đúng theo phần trăm bạn kéo.
Câu hỏi thường gặp
Tổng phần trăm không bằng 100% thì sao? Khi đó các hình quạt không phủ kín hình tròn hoặc bị chồng lên nhau. Một biểu đồ quạt tròn đúng luôn có tổng các phần bằng 100% và tổng góc bằng 360°.
Khi nào nên dùng biểu đồ quạt tròn? Khi muốn so sánh tỉ lệ các phần trong một tổng thể, ví dụ cơ cấu chi tiêu, tỉ lệ các loại phương tiện.
Ứng dụng thực tế
Biểu đồ quạt tròn xuất hiện ở khắp nơi:
- 💸 Cơ cấu chi tiêu của gia đình theo từng khoản.
- 🗳️ Tỉ lệ phần trăm phiếu bầu của các lựa chọn.
- 🍎 Thành phần dinh dưỡng, cơ cấu sản phẩm bán ra.
- 🚗 Tỉ lệ các loại phương tiện, cơ cấu dân số theo nhóm tuổi.