Mặt phẳng toạ độ là gì?
Một mặt phẳng toạ độ (hệ trục toạ độ Oxy) gồm hai trục số vuông góc: trục hoành Ox nằm ngang và trục tung Oy thẳng đứng, cắt nhau tại gốc toạ độ O. Mỗi điểm trên mặt phẳng ứng với đúng một cặp số (x; y) gọi là toạ độ của điểm đó.
Đọc toạ độ một điểm
- Hoành độ x: chiếu vuông góc điểm xuống trục Ox và đọc số.
- Tung độ y: chiếu vuông góc điểm sang trục Oy và đọc số.
- Viết cặp (x; y), hoành độ trước, tung độ sau, cách nhau bởi dấu chấm phẩy.
- Gốc O có toạ độ (0; 0); điểm trên trục thì một toạ độ bằng 0.
Bốn góc phần tư
Hai trục chia mặt phẳng thành bốn phần gọi là góc phần tư, đánh số I, II, III, IV ngược chiều kim đồng hồ từ phía trên bên phải. Dấu của toạ độ cho biết điểm nằm ở góc phần tư nào: (+;+) là góc I, (−;+) là góc II, (−;−) là góc III, (+;−) là góc IV.
Ứng dụng thực tế
Mặt phẳng toạ độ có mặt khắp nơi:
- 🗺️ Bản đồ, GPS xác định vị trí bằng kinh độ và vĩ độ.
- 📈 Vẽ đồ thị hàm số, biểu đồ dữ liệu trong thống kê.
- 🎮 Toạ độ điểm ảnh trong game và đồ hoạ máy tính.
- 🏗️ Bản vẽ kỹ thuật, thiết kế và định vị chi tiết máy.